به گفته‌ی کارشناسان، چرا خطر سکته در زنان اینقدر بالاتره؟

سکته یکی از دلایل اصلی ناتوانی توی سراسر جهان هست. بار سنگینی رو بر خانواده‌ها، سیستم‌های بهداشتی و جوامع تحمیل می‌کنه.

به طور فزاینده‌ای، سکته فقط توی بزرگسالان مسن رخ نمی‌ده. داره افراد جوان رو توی پربارترین سال‌های زندگیشون تحت تأثیر قرار می‌ده، و کار، زندگی خانوادگی و رفاه بلندمدت رو مختل می‌کنه.

توی آمریکا، سالانه حدود ۵۵,۰۰۰ زن بیشتر از مردان سکته رو تجربه می‌کنن. این تا حدی به این دلیله که زنان عمر طولانی‌تری دارن. با این حال، زنان همچنین تمایل دارن بعد از سکته پیامدهای بدتر و کیفیت زندگی پایین‌تری داشته باشن. توی سطح جهانی، سکته توی زنان زیر ۲۵ سال بیشتر از مردان رایجه.

خطر سکته توی زنان در طول سال‌های باروری توسط بیولوژی و هورمون‌ها شکل می‌گیره.

یک مجموعه‌ی مهم از عوامل خطر شامل فشار خون بالا توی طول بارداریه. این‌ها شامل شرایطی مثل پرفشاری خون بارداری و پره‌اکلامپسی (preeclampsia) می‌شن.

پره‌اکلامپسی معمولاً بعد از ۲۰ هفته ایجاد می‌شه و شامل فشار خون بالا در کنار آسیب به اندام‌هاست، که اغلب کلیه‌ها یا کبد رو تحت تأثیر قرار می‌ده. این شرایط خطر سکته رو هم توی طول بارداری و هم بعداً توی زندگی افزایش می‌ده، چون فشار خون بالا می‌تونه به رگ‌های خونی‌ای که خون رو به مغز می‌رسونن، آسیب بزنه.

استفاده از قرص‌های ضد بارداری هورمونی هم می‌تونه روی خطر سکته تأثیر بذاره. نه همه‌ی قرص‌های ضد بارداری هورمونی خطر رو افزایش می‌دن. نگرانی اصلی مربوط به قرص‌های ضد بارداری خوراکی ترکیبی هستن که حاوی استروژن و پروژسترون هستن. این‌ها می‌تونن احتمال لخته شدن خون رو بیشتر کنن و فشار خون رو بالا ببرن.

این خطر توی زنانی که سیگار می‌کشن، بالای ۳۵ سال دارن یا میگرن همراه با اورا (aura) دارن، بالاتره. روش‌های فقط پروژسترون با همون سطح خطر مرتبط نیستن. به گفته‌ی سازمان بهداشت جهانی، حدود ۲۴۸ میلیون زن در سراسر جهان از قرص‌های ضد بارداری هورمونی استفاده می‌کنن.

یائسگی یکی دیگر از عوامل مهم هست. توی دوران یائسگی، سطح استروژن کاهش پیدا می‌کنه. استروژن به طور معمول به محافظت از دیواره‌های رگ‌های خونی کمک می‌کنه و از سطح کلسترول سالم حمایت می‌کنه. وقتی استروژن کاهش پیدا می‌کنه، رگ‌های خونی می‌تونن سفت‌تر بشن و بیشتر مستعد آسیب باشن، که خطر سکته رو افزایش می‌ده.

هورمون درمانی جایگزین، یا HRT، گاهی اوقات برای درمان علائم یائسگی استفاده می‌شه. بعضی از اشکال HRT، به ویژه اون‌هایی که حاوی استروژن هستن، با یک افزایش کوچک توی خطر سکته مرتبط بودن، به خصوص توی زنان مسن‌تر یا کسانی که سال‌ها بعد از یائسگی HRT رو شروع می‌کنن.

زنان همچنین بیشتر احتمال داره که میگرن رو تجربه کنن، به ویژه میگرن همراه با اورا. این نوع میگرن با اختلالات موقتی توی جریان خون مغز مرتبطه، که می‌تونه خطر سکته رو افزایش بده.

بیماری‌های خودایمنی، مثل لوپوس و آرتریت روماتوئید، توی زنان شایع‌تر هستن و می‌تونن باعث التهاب مزمن بشن. التهاب به باریک شدن و ضعیف شدن رگ‌های خونی کمک می‌کنه، که احتمال سکته رو بیشتر می‌کنه.

شواهد برای این خطرات ترکیبی توی مطالعات متعددی ثبت شده. به عنوان مثال، یک بررسی تحقیقاتی نشون داد که عوامل باروری، مواجهه با هورمون‌ها و تفاوت‌های سیستم ایمنی همگی به خطر بالاتر سکته توی زنان کمک می‌کنن.

سکته توی بارداری و بعد از زایمان

بارداری فشار بیشتری رو بر قلب و سیستم گردش خون وارد می‌کنه. حجم خون افزایش پیدا می‌کنه، هورمون‌ها نوسان دارن و خون بیشتر مستعد لخته شدن می‌شه.

این به این معنیه که زنانی که باردار هستن یا اخیراً زایمان کردن، حدود سه برابر بیشتر احتمال داره که سکته کنن تا زنان هم‌سن و سالی که باردار نیستن. شواهد برای این افزایش خطر توی تحقیقات منتشر شده توسط انجمن قلب و سکته‌ی آمریکا به خوبی ثبت شده. علاوه بر این، سکته یکی از دلایل اصلی بیماری و مرگ مادران هست.

نابرابری‌های جدی وجود داره. توی انگلستان، زنان سیاه‌پوست چهار برابر بیشتر از زنان سفیدپوست احتمال داره که به دلیل مشکلات مرتبط با بارداری بمیرن. بر اساس MBRRACE UK، یک ممیزی رسمی و طولانی‌مدت کیفیت و پیامدهای مراقبت‌های مادر و کودک، زنان آسیایی و زنانی که از نژادهای مختلط هستن هم با خطرات بالاتری روبرو هستن.

توی آمریکا، زنان سیاه‌پوست تقریباً دو برابر زنان سفیدپوست به دلیل مشکلات مرتبط با بارداری می‌میرن. سکته یکی از عوارض پزشکی اصلیه که به این مرگ‌ها کمک می‌کنه. عوامل شامل تشخیص با تأخیر، دسترسی نابرابر به مراقبت و نرخ‌های بالاتر شرایطی مثل فشار خون بالا، چاقی و پره‌اکلامپسی هستن.

زنان از اقلیت‌های قومی هم بیشتر احتمال داره که عوامل خطر سکته مثل فشار خون بالا، دیابت و دسترسی محدود به مراقبت‌های بهداشتی مادر و کودک با کیفیت بالا رو داشته باشن. این باعث می‌شه معاینات منظم قبل از زایمان و آموزش بهداشتی مناسب فرهنگی حیاتی باشن.

چرا سکته اغلب توی زنان تشخیص داده نمی‌شه؟

احتمال نادیده گرفته شدن علائم سکته توی زنان بیشتره. اگرچه مردان و زنان اغلب علائم اولیه‌ی مشابهی دارن، مثل افتادگی صورت، ضعف بازو و مشکلات گفتاری، زنان بیشتر احتمال داره علائم اضافی مثل سردرد، خستگی، تهوع یا سردرگمی رو گزارش کنن. این‌ها می‌تونن با اضطراب، میگرن یا استرس اشتباه گرفته بشن.

تکنسین‌های اورژانس و متخصصان مراقبت‌های بهداشتی بیشتر احتمال داره علائم یک زن رو به عنوان “شبیه‌ساز سکته” تلقی کنن تا خود سکته. این تأخیر توی تشخیص و درمان می‌تونه منجر به ناتوانی مادام‌العمر یا مرگ بشه.

خونریزی زیر عنکبوتیه (Subarachnoid haemorrhage) یک نوع سکته هست که به دلیل خونریزی اطراف مغز رخ می‌ده و اغلب ناشی از پارگی آنوریسم هست. این نوع سکته معمولاً به صورت یک سردرد ناگهانی و بسیار دردناک ظاهر می‌شه که با مسکن بهتر نمی‌شه. این شکل از سکته توی زنان شایع‌تره.

یک دلیل اینه که سطح پایین‌تر استروژن بعد از یائسگی می‌تونه دیواره‌های شریان‌های توی مغز رو ضعیف کنه و اون‌ها رو بیشتر مستعد پارگی کنه. زنانی که توی سنین پایین، قبل از ۴۲ سالگی، یائسه می‌شن، خطر بالاتری دارن.

زنان سهم نامتناسبی از بار جهانی سکته رو بر دوش دارن. عوامل هورمونی، باروری و اجتماعی همگی کمک می‌کنن. زنان از اقلیت‌های قومی اغلب به دلیل دسترسی نابرابر به مراقبت‌های بهداشتی، نرخ‌های بالاتر شرایط سلامتی زمینه‌ای و تأخیر توی تشخیص و درمان، با خطرات حتی بالاتری روبرو هستن.

با وجود این بار، هنوز هم یک شکاف قابل توجه توی دانش وجود داره. بسیاری از خطرات سکته که مختص زنان هستن، به درستی درک نشدن. زنان توی تحقیقات بالینی کمتر نماینده دارن، به این معنی که دستورالعمل‌های درمانی اغلب بر اساس شواهد مردان هستن، نه بازتاب بدن و تجربیات زنان.

بهبود پیامدها نیاز به استراتژی‌های پیشگیری از سکته داره که فراگیر، حساس از نظر فرهنگی و متناسب با زنان در مراحل مختلف زندگی باشه. آموزش، تشخیص زودهنگام علائم و دسترسی عادلانه به مراقبت‌های بهداشتی ضروریه.

تنها با اذعان و رسیدگی به این خطرات منحصر به فرد می‌تونیم تأثیر جهانی سکته رو کاهش بدیم و شروع به بستن شکاف جنسیتی کنیم.

لینک منبع